Eczeem

Jeuk is een van de meest voorkomende klachten bij eczeem. De huid is vaak droog en ruw en kan schilferen. Bij actiever eczeem kunnen bultjes, blaasjes, nattende plekken, kloofjes of korstjes ontstaan. Door veel krabben kan de huid dikker en ruwer worden.

Veelvoorkomende vormen en kenmerken zijn:

• constitutioneel (atopisch) eczeem: vaak een droge, sterk jeukende huid; bij kinderen vooral in de huidplooien, bij volwassenen onder andere in het gezicht, de hals en de nek.

• contacteczeem: eczeem op plaatsen waar de huid in contact komt met een irriterende stof of met een stof waarvoor iemand allergisch is.

• seborrhoïsch eczeem: roodheid en vaak vettige of gelige schilfers, vooral op de hoofdhuid, bij de haargrens, wenkbrauwen, neusplooien en achter de oren

• nummulair eczeem: ronde, muntvormige jeukende plekken, meestal op de armen en benen en soms op de romp.

De plaats en het uiterlijk van eczeem verschillen dus per vorm en per leeftijd. Dezelfde vorm kan bovendien rustiger of juist actiever worden. Alleen op basis van een foto of beschrijving is niet altijd vast te stellen om welke vorm het gaat.

De zichtbaarheid, jeuk en het terugkerende karakter van eczeem kunnen de slaap, stemming en het dagelijks leven beïnvloeden. Bespreek het met uw arts als de klachten veel invloed hebben op uw dagelijks functioneren.

Hoe ontstaat eczeem en wat kan klachten verergeren?

De oorzaak hangt af van de vorm van eczeem. Bij constitutioneel eczeem is er een erfelijke aanleg voor een gevoelige huid en atopie, waarbij ook hooikoorts, astma of voedselallergie kunnen voorkomen. Contacteczeem kan ontstaan door herhaalde irritatie of door een contactallergie. Bij seborrhoïsch en nummulair eczeem spelen andere factoren een rol.

Factoren die eczeem kunnen uitlokken of verergeren zijn onder andere:

• uitdroging van de huid, bijvoorbeeld door veel zeep, douchegel, heet water of droge lucht

• contact met water, schoonmaakmiddelen, andere irriterende stoffen of veel wrijving; bij contactallergie kan een specifieke stof de klachten veroorzaken

• warmte, transpiratie, kou of droge lucht, afhankelijk van de vorm van eczeem

• krabben en stress; bij sommige mensen worden de klachten hierdoor duidelijker of hardnekkiger

Ook ruwe of wollen kleding en nat werk kunnen de huid extra irriteren. Vermijd alleen factoren waarvan u merkt dat ze klachten geven of die door uw arts als oorzaak zijn vastgesteld. Begin niet op eigen initiatief met een streng dieet om eczeem te behandelen.

Eczeem kan meer invloed hebben dan alleen op de huid

Jeuk kan de nachtrust verstoren en langdurige huidklachten kunnen invloed hebben op school, werk, sport, sociale activiteiten en stemming. Bij constitutioneel eczeem kan daarnaast een aanleg voor hooikoorts, astma of voedselallergie voorkomen.

Dat betekent niet dat iedereen met eczeem een allergie heeft. Vooral bij constitutioneel eczeem is allergieonderzoek meestal niet nodig om de diagnose te stellen. De arts beoordeelt op basis van uw klachten of aanvullend allergieonderzoek zinvol is.

Wanneer neemt u contact op met een arts?

Heeft u nieuwe of onduidelijke huidklachten en is nog niet vastgesteld dat het eczeem is? Neem dan contact op met uw huisarts. Ook wanneer uw eczeem ondanks de afgesproken behandeling duidelijk erger wordt of niet verbetert, is beoordeling verstandig.

Neem contact op met een arts als er gele korsten, natte of etterende plekken ontstaan. Krijgt u pijnlijke blaasjes in of rond eczeemplekken, vooral in combinatie met koorts of u ziek voelen, neem dan dezelfde dag contact op met uw huisarts of huisartsen-spoedpost.

De behandeling is gericht op het herstellen en beschermen van de huid, het verminderen van jeuk en ontsteking en - wanneer mogelijk - het vermijden van factoren die het eczeem uitlokken. Welke behandeling passend is, hangt af van de vorm, ernst en plaats van het eczeem, eerdere behandelingen en uw persoonlijke situatie.

De behandeling kan bestaan uit:

Basiscrème of vette zalf

Een basiscrème of vette zalf zonder medicijn helpt de droge huid te beschermen. Bij constitutioneel eczeem blijft regelmatig invetten ook belangrijk als het eczeem rustig is. Welke crème of zalf prettig is, verschilt per persoon en per plaats op het lichaam.

Medicijnzalf

Voor actieve eczeemplekken kan de arts een medicijnzalf voorschrijven. Vaak gaat het om een corticosteroïd, ook wel hormoonzalf genoemd. Er zijn ook andere ontstekingsremmende crèmes en zalven. Gebruik deze middelen volgens het smeerschema en de uitleg van uw arts of apotheker.

UVB-lichttherapie

Bij uitgebreider of hardnekkig eczeem kan UVB-lichttherapie worden overwogen. Dit gebeurt onder medische begeleiding en is niet bij iedere vorm of iedere patiënt nodig. Centrum Oosterwal heeft hiervoor een aparte behandelpagina. Een gewone zonnebank is geen medische lichttherapie.

Tabletten of injecties

Bij ernstig eczeem dat onvoldoende reageert op behandeling van de huid en eventueel lichttherapie, kan de dermatoloog medicijnen in tablet- of injectievorm bespreken. De keuze hangt af van het type eczeem, uw gezondheid, eerdere behandelingen en mogelijke bijwerkingen.

Als er bovenop het eczeem een bacteriële infectie ontstaat, kan soms aanvullende behandeling tegen de infectie nodig zijn. Pijnlijke blaasjes kunnen passen bij een herpesinfectie en moeten snel worden beoordeeld.

Wat kunt u zelf doen?

Douche kort en niet te heet. Gebruik weinig zeep, douchegel of badschuim en smeer de huid na het douchen in met een basiscrème of vette zalf. Houd uw nagels kort en probeer krabben zoveel mogelijk te beperken.

Vermijd irriterende stoffen of allergenen waarvan is vastgesteld dat ze bij u klachten geven. Bescherm uw handen bij nat of vuil werk en kies bij jeuk liever zachte kleding dan ruwe of wollen stoffen. Na sporten of zwemmen kan kort afspoelen en opnieuw invetten prettig zijn. Bespreek aanhoudende stress of slaapproblemen als deze het eczeem verergeren.

Wat kunt u verwachten van het verloop en de controle?

Het verloop verschilt per vorm en per persoon. Constitutioneel en seborrhoïsch eczeem kunnen periodes rustig zijn en later weer opvlammen. Contacteczeem kan verbeteren wanneer de uitlokkende stof wordt vermeden. Hoe vaak controle nodig is, hangt af van uw klachten en behandeling. Wilt u weten wat u nodig heeft voor een afspraak? Bekijk Alles over uw afspraak en de informatie over verwijzen.