Onze website is vernieuwd. Zo vindt u nog makkelijker informatie over onze zorg, behandelingen, locaties en het maken van een afspraak.

Snel naar

Wat is overmatig zweten?

Zweet wordt gemaakt door zweetklieren in de huid. Wanneer zweet verdampt, raakt het lichaam warmte kwijt. Zweten neemt daarom normaal toe bij bijvoorbeeld warm weer, sporten, spanning en emoties.

Bij hyperhidrosis maken de zweetklieren meer zweet dan op dat moment nodig is. Dit kan zoveel zijn dat kleding regelmatig nat wordt, handen voortdurend vochtig zijn of zweet van het gezicht loopt.

Overmatig zweten kan plaatselijk of over het hele lichaam voorkomen.

Plaatselijk overmatig zweten

Bij plaatselijke hyperhidrosis zijn één of meer gebieden van het lichaam aangedaan, bijvoorbeeld:

  • de oksels

  • de handpalmen

  • de voetzolen

  • het gezicht of de hoofdhuid

  • de liezen

Vaak zijn beide kanten ongeveer even sterk aangedaan. Dus bijvoorbeeld beide handen of beide oksels.

Wanneer hiervoor geen andere oorzaak wordt gevonden, spreken artsen van primaire of idiopathische hyperhidrosis. De klachten beginnen vaak in de jeugd of puberteit en kunnen jarenlang blijven bestaan.

Overmatig zweten over het hele lichaam

Sommige mensen zweten niet alleen op bepaalde plaatsen, maar over een groot deel van het lichaam.

Dit heet gegeneraliseerde hyperhidrosis. Hierbij is het extra belangrijk om te onderzoeken of het zweten een andere oorzaak heeft, bijvoorbeeld een ziekte, hormonale verandering of medicijngebruik.

Klachten en oorzaken

Welke klachten kan overmatig zweten geven?

Mogelijke klachten zijn:

  • voortdurend vochtige of natte oksels

  • natte handpalmen

  • sterk zwetende voeten

  • zweet op het gezicht of de hoofdhuid

  • natte plekken in kleding

  • regelmatig kleding moeten verwisselen

  • een verweking of irritatie van de huid

  • problemen met schrijven, apparatuur of het vasthouden van voorwerpen

  • schaamte of onzekerheid

  • beperkingen bij werk, school, sport of sociale contacten

Bij veel zweten van de voeten kan de huid langdurig vochtig blijven. Hierdoor kunnen huidproblemen, waaronder voetschimmel, gemakkelijker ontstaan.

Ruikt zweet altijd sterk?

Vers zweet heeft van zichzelf weinig geur. Bacteriën op de huid kunnen stoffen uit het zweet afbreken. Daardoor kan een lichaamsgeur ontstaan.

Sterk zweten en lichaamsgeur zijn dus niet precies hetzelfde probleem.

Hoe ontstaat overmatig zweten?

Bij primaire hyperhidrosis is meestal geen duidelijke onderliggende oorzaak aan te wijzen.

De prikkel om te zweten ontstaat in het zenuwstelsel. Via zenuwen wordt deze prikkel doorgegeven aan de zweetklieren. Bij hyperhidrosis reageren deze zweetklieren sterker dan nodig.

Erfelijke aanleg kan een rol spelen. Overmatig zweten komt bij sommige mensen binnen dezelfde familie voor.

Kan overmatig zweten een andere oorzaak hebben?

Ja.

Overmatig zweten kan soms ontstaan door een andere lichamelijke situatie of aandoening, bijvoorbeeld:

  • de overgang

  • zwangerschap

  • problemen met de schildklier

  • overgewicht

  • bepaalde infecties

  • angst of andere psychische klachten

  • alcohol of drugs en veranderingen in het gebruik daarvan

  • bepaalde medicijnen

Daarom is het vooral bij nieuw ontstaan, nachtelijk of over het hele lichaam optredend zweten belangrijk om te beoordelen of verder onderzoek nodig is.

Onderzoek en diagnose

De dermatoloog vraagt eerst uitgebreid naar uw klachten.

Belangrijk is bijvoorbeeld:

  • waar u veel zweet

  • wanneer het zweten optreedt

  • wanneer de klachten zijn begonnen

  • of beide kanten van het lichaam ongeveer evenveel zweten

  • of u ook tijdens de nacht veel zweet

  • hoe vaak u klachten heeft

  • hoeveel invloed het zweten heeft op uw dagelijks leven

  • of overmatig zweten in uw familie voorkomt

  • welke medicijnen u gebruikt

  • of u andere klachten heeft

Vaak kan de arts op basis van dit gesprek en lichamelijk onderzoek al beoordelen of er sprake is van hyperhidrosis.

Wanneer past het bij primaire hyperhidrosis?

Bij primaire plaatselijke hyperhidrosis beginnen de klachten vaak al op jongere leeftijd.

Kenmerkend kan zijn dat iemand:

  • vooral zweet aan oksels, handen, voeten of gezicht

  • links en rechts ongeveer evenveel zweet

  • al langere tijd klachten heeft

  • regelmatig last heeft van het zweten

  • tijdens de slaap meestal niet opvallend veel zweet

Deze kenmerken helpen de arts bij de beoordeling. Ze zijn op zichzelf geen diagnose.

Is bloedonderzoek nodig?

Niet bij iedereen.

Als het verhaal past bij primaire plaatselijke hyperhidrosis, is aanvullend onderzoek vaak niet nodig.

Wanneer het zweten pas kort bestaat, over het hele lichaam voorkomt of samengaat met andere klachten, kan de arts wel verder onderzoek adviseren. Soms hoort daar bloedonderzoek bij, bijvoorbeeld om een onderliggende aandoening te onderzoeken.

Wat is de jodium-zetmeeltest?

Met een jodium-zetmeeltest kan zichtbaar worden op welke plekken veel zweet wordt geproduceerd.

De huid wordt eerst droog gemaakt. Daarna worden jodium en zetmeel op de huid aangebracht. Op plaatsen waar zweet ontstaat, verkleurt het gebied donker.

De test is niet bij iedere patiënt nodig. Hij kan bijvoorbeeld worden gebruikt om het te behandelen gebied vóór een behandeling nauwkeuriger in kaart te brengen.

Wanneer neemt u contact op met uw huisarts?

Laat overmatig zweten beoordelen wanneer:

  • u sinds kort veel meer zweet dan vroeger

  • u plotseling over uw hele lichaam veel zweet

  • u zonder duidelijke reden vooral 's nachts sterk zweet

  • u aan één kant duidelijk meer zweet dan aan de andere kant

  • u naast het zweten andere nieuwe klachten heeft

  • het zweten veel invloed heeft op uw dagelijks leven

Deze verschijnselen betekenen niet automatisch dat er iets ernstigs aan de hand is. Ze kunnen wel een reden zijn om naar een onderliggende oorzaak te zoeken.

Behandeling en wat kunt u zelf doen

Welke behandeling geschikt is, hangt onder andere af van:

  • de plaats waar u zweet

  • de ernst van de klachten

  • de invloed op uw dagelijks leven

  • eerder gebruikte behandelingen

  • eventuele andere aandoeningen en medicijnen

Vaak wordt de behandeling stapsgewijs opgebouwd.

Aluminiumchloride

Een eerste behandeling kan bestaan uit een middel met aluminiumchloride of andere aluminiumzouten.

Deze middelen worden rechtstreeks op de huid aangebracht en kunnen de hoeveelheid zweet verminderen. Ze kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt voor:

  • de oksels

  • de handen

  • de voeten

Het middel wordt meestal op een schone en volledig droge huid aangebracht. Wanneer het zweten vermindert, hoeft het vaak minder vaak te worden gebruikt.

Aluminiumchloride kan huidirritatie veroorzaken. Bespreek met uw arts of apotheker hoe u het middel gebruikt wanneer u hier last van krijgt.

Medicijnen die het zweten remmen

Soms kan een arts een medicijn voorschrijven dat de werking van bepaalde zenuwen remt. Deze medicijnen worden anticholinergica genoemd.

Een voorbeeld is oxybutynine.

Deze medicijnen kunnen het zweten op meerdere plaatsen verminderen, maar kunnen ook bijwerkingen veroorzaken, zoals:

  • een droge mond

  • droge ogen

  • verstopping

  • wazig zien

  • duizeligheid

  • problemen met plassen

Omdat deze medicijnen ook het normale zweten kunnen verminderen, kan het lichaam bij warmte of inspanning moeilijker afkoelen. Gebruik deze medicijnen daarom alleen volgens de instructies van uw arts.

Iontoforese

Bij overmatig zweten van vooral de handen en voeten kan iontoforese worden overwogen.

Hierbij worden de handen of voeten in water geplaatst waar een zwakke elektrische stroom doorheen loopt. Waarom deze behandeling precies werkt, is niet volledig bekend, maar de zweetproductie kan hierdoor verminderen.

Meestal zijn meerdere behandelingen nodig en daarna kan een onderhoudsbehandeling nodig blijven.

Mogelijke bijwerkingen zijn huidirritatie en een onaangenaam of pijnlijk gevoel.

De dermatoloog bespreekt of deze behandeling voor u geschikt is en waar deze kan worden uitgevoerd.

Botulinetoxine-injecties

Bij ernstige plaatselijke hyperhidrosis kunnen injecties met botulinetoxine A worden overwogen.

Botulinetoxine blokkeert tijdelijk de zenuwprikkel naar de zweetklieren. Daardoor maken de behandelde zweetklieren tijdelijk veel minder zweet.

Deze behandeling wordt vooral toegepast bij overmatig zweten van de oksels. De landelijke richtlijn adviseert botulinetoxine te overwegen wanneer plaatselijke behandeling met aluminiumzouten onvoldoende helpt of te veel bijwerkingen veroorzaakt.

De werking is tijdelijk. Na enkele maanden neemt het effect af en kan een nieuwe behandeling nodig zijn.

De injecties kunnen pijnlijk zijn. Bij behandeling van de handen bestaat daarnaast een risico op tijdelijke vermindering van de spierkracht.

De dermatoloog bespreekt of deze behandeling voor u geschikt is.

miraDry bij overmatig okselzweten

Bij ernstige hyperhidrosis van de oksels kan behandeling met elektromagnetische energie worden overwogen. Een bekende behandeling is miraDry.

Tijdens deze behandeling worden zweetklieren in de oksels door warmte beschadigd. Zweetklieren die hierdoor zijn uitgeschakeld, groeien niet opnieuw aan.

Het doel is een blijvende vermindering van het okselzweten. Dit betekent niet dat de oksels bij iedereen volledig stoppen met zweten. De landelijke richtlijn benadrukt dat goede uitleg over dit verschil belangrijk is.

Mogelijke tijdelijke bijwerkingen zijn onder andere:

  • zwelling

  • pijn of gevoeligheid

  • een doof of tintelend gevoel

  • tijdelijke verharding of strengvorming in het behandelde gebied

Zeldzaam kunnen zenuwklachten of andere complicaties ontstaan.

Binnen de organisatie van Centrum Oosterwal wordt miraDry aangeboden door Qyoutis. De behandeling is alleen bedoeld voor overmatig zweten van de oksels.

Bekijk de miraDry-behandeling bij Qyoutis

Zijn operaties mogelijk?

Bij zeer ernstige hyperhidrosis die onvoldoende reageert op andere behandelingen bestaan operatieve mogelijkheden.

Een voorbeeld is een sympathectomie, waarbij bepaalde zenuwverbindingen die het zweten aansturen worden onderbroken.

Dit is geen eerste behandeling. Na een sympathectomie kan op andere plaatsen van het lichaam juist meer zweten ontstaan. Dit heet compensatiezweten. Vanwege de mogelijke bijwerkingen wordt een operatie alleen in zorgvuldig geselecteerde situaties overwogen.

De dermatoloog kan beoordelen of verwijzing naar een gespecialiseerd centrum nodig is.

Wat kunt u zelf doen?

Draag luchtige kleding.
Losse en ademende kleding kan helpen om warmte en vocht gemakkelijker kwijt te raken. Kies bij zweetvoeten voor goed ventilerende schoenen en wissel schoenen en sokken regelmatig.

Gebruik een anti-transpirant als dit helpt.
Een product met aluminiumzouten kan de zweetproductie tijdelijk verminderen. Een gewone deodorant zonder aluminiumzouten helpt vooral tegen geur en vermindert het zweten zelf niet.

Was de huid regelmatig.
Wassen helpt om bacteriën en geur te verminderen. Vaker wassen zorgt er niet voor dat de zweetklieren minder zweet produceren.

Voorkom langdurig vochtige huid.
Droog vooral de huidplooien en de ruimten tussen de tenen goed af. Langdurige vochtigheid kan de huid verweken en de kans op huidproblemen vergroten.

Let op wat bij u het zweten uitlokt.
Warmte, spanning, pittig eten en bepaalde dranken kunnen het zweten bij sommige mensen versterken. U hoeft deze dingen niet standaard te vermijden. Kijk vooral wat u zelf merkt.

Bespreek de invloed op uw dagelijks leven.
Schaamte, onzekerheid en het vermijden van sociale situaties komen bij hyperhidrosis regelmatig voor. Vertel het uw arts als het zweten invloed heeft op uw werk, opleiding, relaties of zelfvertrouwen. Dit is relevante informatie bij het bepalen van de behandeling.

Na een behandeling

Welke nazorg nodig is, hangt af van de behandeling.

Na botulinetoxine kan het enkele dagen duren voordat het effect duidelijk wordt. Na een warmtebehandeling van de oksels kunnen tijdelijk zwelling, gevoeligheid of een veranderd gevoel van de huid optreden.

Volg altijd de instructies die u na uw behandeling krijgt.

Neem na een behandeling dezelfde dag contact op bij bijvoorbeeld:

  • ernstige of snel toenemende pijn

  • forse roodheid of zwelling

  • pus uit de behandelde huid

  • koorts

Veelgestelde vragen over overmatig zweten

Nee. Zweten bij warmte, sporten, spanning of emoties is normaal.

We spreken van hyperhidrosis wanneer iemand duidelijk meer zweet dan nodig is en daar regelmatig veel last van heeft. De arts beoordeelt ook of een andere oorzaak voor het zweten mogelijk is.

Nee. Hyperhidrosis is niet besmettelijk.

Nee. Slechte hygiëne veroorzaakt geen hyperhidrosis.

Wassen kan lichaamsgeur verminderen, maar zorgt er niet voor dat de zweetklieren minder actief worden.

Op deze plaatsen zitten veel zweetklieren die sterk reageren op zenuwprikkels. Bij primaire hyperhidrosis zijn deze zenuwprikkels sterker dan nodig.

Daarom komt plaatselijke hyperhidrosis vaak voor aan handen, voeten, oksels en het gezicht.

Niet altijd.

Bij primaire plaatselijke hyperhidrosis is opvallend nachtzweten juist minder kenmerkend. Begint u plotseling veel te zweten tijdens de nacht zonder duidelijke reden? Bespreek dit dan met uw huisarts, zeker wanneer u ook andere klachten heeft.

Een gewone deodorant helpt vooral tegen geur.

Een anti-transpirant met aluminiumzouten kan de zweetproductie tijdelijk verminderen. Bij ernstige hyperhidrosis zijn soms sterkere middelen of andere behandelingen nodig.

De werking is tijdelijk. Bij okselhyperhidrosis houdt het effect meestal enkele maanden aan. Daarna kunnen de klachten terugkomen en kan opnieuw behandeling nodig zijn.

Nee.

Botulinetoxine blokkeert tijdelijk de zenuwprikkel naar de zweetklieren. Het effect neemt na verloop van tijd af.

miraDry beschadigt zweetklieren in de oksels met elektromagnetische energie. Hierdoor kan een blijvende vermindering van het okselzweten ontstaan. miraDry is alleen geschikt voor de oksels.

De landelijke richtlijn beschrijft bij miraDry geen compensatiezweten zoals dat na een sympathectomie kan voorkomen. De behandeling is plaatselijk en richt zich alleen op de oksels.

Dat hangt af van de oorzaak.

Primaire hyperhidrosis kan jarenlang of soms levenslang blijven bestaan. Behandelingen kunnen de klachten wel duidelijk verminderen.

Wanneer het overmatig zweten wordt veroorzaakt door een andere aandoening, medicijn of andere factor, kan het zweten soms verminderen wanneer die oorzaak wordt behandeld of weggenomen.

Maak een afspraak als u plotseling veel meer zweet, over uw hele lichaam zweet, vooral 's nachts zweet, duidelijk meer aan één kant zweet of andere nieuwe klachten heeft.

Ook als het zweten uw dagelijks leven sterk beperkt en eenvoudige maatregelen onvoldoende helpen, kunt u dit met uw huisarts bespreken.

Dat is niet altijd mogelijk.

Eerst bespreekt en beoordeelt de dermatoloog uw klachten. Soms is aanvullend onderzoek nodig om een onderliggende oorzaak uit te sluiten.

Welke behandeling vervolgens mogelijk is, hangt onder andere af van de plaats en ernst van het zweten en van behandelingen die u eerder heeft geprobeerd.

Voor vergoeding van medisch-specialistische zorg bij Centrum Oosterwal heeft u een geldige verwijzing nodig. Meestal krijgt u deze van uw huisarts.

Een verwijzing betekent niet automatisch dat iedere behandeling wordt vergoed. Voor sommige behandelingen bij hyperhidrosis kunnen andere vergoedingsvoorwaarden gelden.

Voor zorg die via Qyoutis wordt aangeboden, kunnen andere voorwaarden gelden dan voor medisch-specialistische zorg bij Centrum Oosterwal. Controleer daarom vooraf waar uw behandeling plaatsvindt en welke kosten of vergoedingsvoorwaarden daarbij horen.