Onze website is vernieuwd. Zo vindt u nog makkelijker informatie over onze zorg, behandelingen, locaties en het maken van een afspraak.
Een soa is een infectie of aandoening die vooral tijdens seksueel contact kan worden overgedragen.
Sommige soa's kunnen ook via bloed worden overgedragen. Dat geldt bijvoorbeeld voor hiv en hepatitis B.
Voorbeelden van soa's zijn:
chlamydia
gonorroe
syfilis
genitale herpes
genitale wratten door HPV
hiv
hepatitis B
trichomonas
Mycoplasma genitalium
Niet iedere soa veroorzaakt dezelfde klachten en niet iedere soa wordt op dezelfde manier onderzocht of behandeld.
Het is goed mogelijk dat als je een SOA hebt dit niet opmerkt. Met name vrouwen merken vaak niet dat ze een SOA hebben. Dit komt omdat de klachten zich lang niet altijd hoeven te openbaren. Vaak duurt het enkele weken of maanden, maar soms zelfs jaren of wordt het pas opgemerkt wanneer men geen kinderen kan krijgen. Klachten kunnen onder andere zijn:
Afscheiding of pus uit penis, vagina(meer of anders dan gewoonlijk) of anus
Branderig gevoel, irritatie of pijn tijdens of na het plassen
Zweertjes, wratjes, blaasjes op de penis, vagina, anus of mond
Jeuk in het schaamhaar, aan de eikel, schaamlippen of anus
Pijn bij het vrijen, of onregelmatig of abnormaal bloedverlies na het vrijen of tussen twee menstruatieperioden in.
Deze klachten kunnen echter ook te maken hebben met andere ziektebeelden.
Afhankelijk van de klachten en de manier waarop je gevreeën hebt besluit de dermatoloog op welke wijze zinvol op een SOA kan worden getest.
De mogelijkheden zijn als volgt:
Bloedonderzoek
Een uitstrijkje van de vagina, penis, anus of wangslijmvlieven
Urine-onderzoek
Klinisch onderzoek (de arts bekijkt de lichaamsdelen waar de klachten zich voordoen)
Als je onveilig hebt gevreeën moet je minimaal 1 week wachten met een SOA-test. Een test op HIV is pas drie tot zes maanden nadat je onveilig hebt gevreeën zinvol. Voordien is het nog niet zichtbaar in je bloedwaarden
Als je denkt dat je een SOA hebt, ga dan altijd naar een arts. Ook al worden de klachten minder, een SOA geneest nooit vanzelf en behandeling is altijd nodig.
Het merendeel van de SOA's zijn gemakkelijk te behandelen. Andere SOA's raak je nooit meer kwijt als je ze eenmaal hebt opgelopen.
Soms kan men wel de klachten bestrijden, zoals bij herpes genitalis en genitale wratten, maar blijft het virus in het lichaam aanwezig en komen de klachten weer terug wanneer de weerstand vermindert.
Welke behandeling de arts voor zal stellen verschilt per SOA. In Centrum Oosterwal worden lokale en systemische behandelingen toegepast. Behandelingen kunnen pillen of crèmes óf een combinatie van beide inhouden. Indien de lokale behandeling niet voldoende effect heeft kan een behandeling met medicijnen worden voorgesteld.
Gebruik een condoom.
Condooms verkleinen de kans op veel soa's. Gebruik bij ieder seksueel contact een nieuw condoom en gebruik het volgens de gebruiksaanwijzing.
Besef dat een condoom niet tegen iedere soa volledig beschermt.
Herpes en HPV kunnen bijvoorbeeld ook via huidcontact worden overgedragen op plaatsen die een condoom niet bedekt.
Laat u testen als daar een reden voor is.
Heeft u klachten, bent u gewaarschuwd door een sekspartner of heeft u seksueel contact gehad waarbij u mogelijk een soa heeft opgelopen? Laat u dan adviseren over testen. Ook zonder klachten kan onderzoek nodig zijn.
Gebruik seksspeeltjes veilig.
Reinig seksspeeltjes volgens de gebruiksaanwijzing en deel ze niet zonder ze tussendoor goed schoon te maken. U kunt er ook een nieuw condoom omheen gebruiken wanneer het speeltje door verschillende personen wordt gebruikt.
Bespreek vaccinaties wanneer die voor u relevant zijn.
Vaccinaties kunnen beschermen tegen HPV en hepatitis B. Of een vaccinatie voor u wordt geadviseerd, hangt onder andere af van uw leeftijd, eerdere vaccinaties en persoonlijke situatie.
Dat verschilt per soa.
Sommige infecties kunnen in de loop van de tijd vanzelf verdwijnen. Andere infecties blijven zonder behandeling bestaan of kunnen ernstige gevolgen hebben.
HPV-infecties verdwijnen bijvoorbeeld vaak door het eigen afweersysteem, terwijl herpes en hiv als virus in het lichaam blijven.
Ga daarom niet op basis van het verdwijnen van klachten ervan uit dat een soa weg is. Laat u testen of behandelen wanneer uw arts dit adviseert.
Ja. Dat komt regelmatig voor.
U kunt een soa hebben zonder pijn, jeuk, afscheiding of andere klachten. U kunt de infectie dan soms wel aan iemand anders doorgeven.
Het ontbreken van klachten betekent daarom niet automatisch dat u geen soa heeft.
Niet voor iedere soa.
Sommige infecties zijn kort na het contact nog niet betrouwbaar aantoonbaar. Daarom is het belangrijk om niet zelf één vaste termijn voor alle soa's te gebruiken.
Vertel wanneer het contact was. De arts kan dan bepalen welke test nu zinvol is en of later opnieuw getest moet worden.
Ja.
Ook bij orale seks kunnen soa's worden overgedragen. Een infectie kan bijvoorbeeld in de keel, geslachtsdelen of anus aanwezig zijn.
Vertel daarom tijdens het gesprek welke vormen van seksueel contact u heeft gehad. Dit bepaalt mede waar getest moet worden.
Een condoom verkleint de kans op veel soa's sterk, maar beschermt niet tegen iedere soa volledig.
Sommige infecties, zoals HPV en herpes, kunnen worden overgedragen via huid die niet door het condoom wordt bedekt.
Als bij u een soa is vastgesteld, kan het nodig zijn dat één of meer sekspartners zich laten testen en soms direct worden behandeld.
Welke partners dit betreft, verschilt per soa. Bespreek dit met uw arts.
Dat kan in veel situaties.
Via partnerwaarschuwing.nl kunnen sekspartners worden geïnformeerd zonder dat uw naam in het bericht hoeft te staan. Hiervoor is een code van een aangesloten arts of verpleegkundige nodig.
U kunt voor een soa-test onder andere terecht bij uw huisarts en, afhankelijk van uw situatie, bij de GGD.
Bij Centrum Oosterwal kunt u na verwijzing terecht voor medisch-specialistisch onderzoek door de dermatoloog. Welke route voor u passend is, hangt af van uw klachten, risico en eventuele verwijzing.
Dat is niet altijd mogelijk.
Eerst moet duidelijk zijn welke soa u mogelijk heeft. Soms kan de arts een huidafwijking direct herkennen, maar vaak is aanvullend onderzoek nodig.
Wanneer laboratoriumonderzoek wordt gedaan, wordt de behandeling meestal bepaald nadat de uitslag bekend is. In sommige situaties kan de arts op basis van klachten en risico besluiten eerder te behandelen.
Voor vergoeding van medisch-specialistische zorg bij Centrum Oosterwal heeft u een geldige verwijzing nodig. Meestal krijgt u deze van uw huisarts.
Voor een soa-test bij de huisarts of GGD gelden andere routes en voorwaarden.
Een verwijzing betekent niet automatisch dat alle zorg volledig wordt vergoed. Dit hangt onder andere af van de zorg die u krijgt, uw zorgverzekering en uw eigen risico.
Heeft uw huisarts of medisch specialist uw verwijzing via ZorgDomein of Zorgring verstuurd? Bel dan zelf met Centrum Oosterwal via 072 515 77 44 om een afspraak te maken.
U hoeft niet te wachten totdat Centrum Oosterwal contact met u opneemt.
Accepteer cookies om video's te bekijken op deze website
