Onze website is vernieuwd. Zo vindt u nog makkelijker informatie over onze zorg, behandelingen, locaties en het maken van een afspraak.

Snel naar

Wat is vitiligo?

De kleur van uw huid wordt voor een belangrijk deel bepaald door , ook wel melanine genoemd. Dit pigment wordt gemaakt door pigmentcellen. De medische naam voor deze cellen is melanocyten.

Bij vitiligo verdwijnen pigmentcellen of functioneren ze niet meer goed. Daardoor wordt op bepaalde plaatsen geen pigment meer gemaakt en ontstaan witte plekken.

Vitiligo kan op iedere leeftijd ontstaan. Veel mensen krijgen de eerste plekken vóór hun dertigste levensjaar.

Waar kunnen vitiligoplekken ontstaan?

Vitiligo kan in principe overal op het lichaam voorkomen.

Veelvoorkomende plaatsen zijn:

  • het gezicht, vooral rond de ogen en mond

  • de handen en voeten

  • de ellebogen en knieën

  • de oksels

  • rond de geslachtsdelen

  • andere plaatsen waar de huid regelmatig wordt belast of beschadigd

Ook haren in een vitiligoplek kunnen hun pigment verliezen en wit worden.

Welke vormen van vitiligo zijn er?

Er zijn verschillende vormen van vitiligo. Het belangrijkste onderscheid is tussen niet-segmentale vitiligo en segmentale vitiligo.

Bij niet-segmentale vitiligo ontstaan vaak witte plekken op meerdere plaatsen van het lichaam. De plekken kunnen aan beide kanten van het lichaam voorkomen. Dit is de meest voorkomende vorm. Het verloop kan wisselen: er kunnen nieuwe plekken ontstaan en bestaande plekken kunnen groter worden.

Bij segmentale vitiligo bevinden de plekken zich meestal in een bepaald gebied aan één kant van het lichaam. Deze vorm begint relatief vaak op jongere leeftijd. De plekken kunnen zich in het begin uitbreiden en daarna langere tijd stabiel blijven.

Bij zeer uitgebreide vitiligo kan uiteindelijk nog maar weinig normaal gepigmenteerde huid aanwezig zijn.

Het onderscheid tussen de vormen is belangrijk, omdat het verloop en de mogelijkheden voor behandeling kunnen verschillen.

Klachten en oorzaken

Welke klachten geeft vitiligo?

Het belangrijkste kenmerk is het ontstaan van duidelijk lichtere of volledig witte plekken op de huid.

De plekken:

  • kunnen klein beginnen en groter worden

  • kunnen op één of meerdere plaatsen voorkomen

  • kunnen aan beide kanten van het lichaam voorkomen

  • kunnen scherp begrensd zijn

  • kunnen haren bevatten die ook wit zijn geworden

  • kunnen soms jeuken

Vitiligo veroorzaakt meestal geen pijn.

Omdat het beschermende pigment ontbreekt, kunnen de witte plekken wel sneller verbranden in de zon.

Hoe ontstaat vitiligo?

De precieze oorzaak is niet volledig bekend.

Bij de meest voorkomende vorm van vitiligo speelt het afweersysteem waarschijnlijk een belangrijke rol. Het afweersysteem beschermt het lichaam normaal tegen bijvoorbeeld virussen en bacteriën. Bij vitiligo richt het afweersysteem zich tegen de eigen pigmentcellen. Dit wordt een auto-immuunreactie genoemd.

Waarom dit bij de ene persoon wel gebeurt en bij de andere niet, is niet helemaal duidelijk.

Is vitiligo erfelijk?

Erfelijke aanleg kan een rol spelen.

Vitiligo komt in sommige families vaker voor. Dit betekent niet dat een ouder met vitiligo de aandoening automatisch doorgeeft aan een kind. Ook mensen bij wie vitiligo niet in de familie voorkomt, kunnen de aandoening krijgen.

Heeft vitiligo te maken met andere auto-immuunziekten?

Mensen met vitiligo hebben vaker bepaalde andere auto-immuunziekten dan mensen zonder vitiligo.

Vooral schildklieraandoeningen komen vaker voor. Ook andere auto-immuunziekten kunnen samengaan met vitiligo.

Dit betekent niet dat iedereen met vitiligo automatisch een andere auto-immuunziekte heeft.

De dermatoloog beoordeelt aan de hand van uw klachten, medische voorgeschiedenis en familiegeschiedenis of aanvullend onderzoek nodig is.

Kan beschadiging van de huid nieuwe plekken veroorzaken?

Bij actieve vitiligo kunnen bij sommige mensen nieuwe witte plekken ontstaan op plaatsen waar de huid beschadigd is geweest. Bijvoorbeeld na herhaalde wrijving, krabben of ander huidletsel. Dit wordt het Koebner-fenomeen genoemd.

Niet iedereen met vitiligo heeft hier last van.

Heeft vitiligo invloed op hoe u zich voelt?

Dat kan.

Vitiligo is lichamelijk meestal niet gevaarlijk, maar de zichtbare kleurverschillen kunnen veel invloed hebben op het dagelijks leven. Sommige mensen voelen zich onzeker, schamen zich voor hun huid of krijgen vervelende opmerkingen van anderen.

Dit kan bijvoorbeeld invloed hebben op:

  • zelfvertrouwen

  • relaties en intimiteit

  • werk of school

  • sociale activiteiten

  • stemming

Hoeveel last iemand van vitiligo heeft, hangt niet alleen af van hoeveel huid is aangedaan. Ook enkele plekken op een zichtbare plaats kunnen veel impact hebben.

Vertel uw dermatoloog daarom ook wat de aandoening voor u betekent.

Onderzoek en diagnose

De dermatoloog vraagt naar het ontstaan en verloop van de witte plekken en bekijkt uw huid.

Vertel bijvoorbeeld:

  • wanneer u de eerste witte plek heeft ontdekt

  • of er nieuwe plekken bijkomen

  • of bestaande plekken groter worden

  • of de plekken jeuken

  • of haren in de plekken wit zijn geworden

  • of vitiligo of auto-immuunziekten in uw familie voorkomen

  • of u andere lichamelijke klachten heeft

  • welke medicijnen u gebruikt

  • welke behandelingen u eerder heeft geprobeerd

De diagnose vitiligo kan meestal worden gesteld door naar het patroon en uiterlijk van de huid te kijken. Aanvullend onderzoek is vaak niet nodig.

Waarom is het belangrijk om te weten of de vitiligo actief is?

Voor de behandeling is niet alleen belangrijk waar de vitiligo zit, maar ook of de aandoening nog actief is.

Vitiligo wordt als actief beschouwd wanneer bijvoorbeeld nieuwe plekken ontstaan of bestaande plekken groter worden.

Bij stabiele vitiligo zijn gedurende langere tijd geen nieuwe plekken ontstaan en zijn bestaande plekken niet verder uitgebreid.

Dit onderscheid kan invloed hebben op het behandeldoel. Bij actieve vitiligo kan het doel bijvoorbeeld zijn om verdere uitbreiding af te remmen. Bij stabiele vitiligo kan meer nadruk liggen op het terugkrijgen van pigment.

Kan een huidbiopt nodig zijn?

Meestal niet.

Als niet duidelijk is of de witte plekken door vitiligo of door een andere huidaandoening worden veroorzaakt, kan de dermatoloog soms een huidbiopt doen.

Daarbij wordt onder plaatselijke verdoving een klein stukje huid verwijderd. Dit wordt daarna onder de microscoop onderzocht.

Is bloedonderzoek nodig?

Niet standaard bij iedereen met vitiligo.

Vitiligo komt vaker voor in combinatie met bijvoorbeeld auto-immuunziekten van de schildklier. Toch adviseert de Nederlandse richtlijn geen algemeen laboratoriumonderzoek voor iedere patiënt.

Bloedonderzoek kan wel worden overwogen wanneer uw klachten, medische voorgeschiedenis, familiegeschiedenis of andere kenmerken daar aanleiding toe geven.

De dermatoloog bespreekt dit met u.

Behandeling en wat kunt u zelf doen

Vitiligo hoeft niet altijd behandeld te worden.

Een behandeling kan worden overwogen wanneer de plekken zich uitbreiden, wanneer u graag pigment terug wilt krijgen of wanneer de vitiligo veel invloed heeft op uw dagelijks leven.

Samen met de dermatoloog bespreekt u wat voor u het belangrijkste behandeldoel is. Dat kan bijvoorbeeld zijn:

  • verdere uitbreiding afremmen

  • pigment proberen terug te krijgen

  • het verschil tussen witte en normale huid minder zichtbaar maken

  • beter leren omgaan met de aandoening

Geen enkele behandeling werkt bij iedereen. Het resultaat hangt onder andere af van de vorm van vitiligo, de plaats op het lichaam, hoe lang de plekken bestaan en of er nog pigmentcellen aanwezig zijn. Het gezicht reageert gemiddeld beter op behandeling dan handen en voeten.

Corticosteroïden voor de huid

Bij actieve of beginnende vitiligo kan een corticosteroïdcrème of -zalf worden voorgeschreven.

Corticosteroïden remmen de ontstekings- en afweerreactie in de huid. Het doel is verdere beschadiging van pigmentcellen af te remmen en zo mogelijk de terugkeer van pigment mogelijk te maken.

Deze middelen moeten zorgvuldig worden gebruikt. Langdurig of onjuist gebruik kan bijwerkingen veroorzaken, waaronder dunner worden van de huid.

De dermatoloog bepaalt:

  • welk middel geschikt is

  • op welke plaatsen u het gebruikt

  • hoe vaak u smeert

  • hoelang u het gebruikt

  • wanneer controle nodig is

Volg daarom het voorgeschreven smeerschema en verander dit niet zelf.

Tacrolimus of een andere plaatselijke immuunmodulator

Een andere mogelijkheid is behandeling met een plaatselijk medicijn dat de afweerreactie in de huid beïnvloedt.

Een voorbeeld is tacrolimus.

Deze behandeling wordt vooral toegepast op plaatsen waar langdurig gebruik van sterke corticosteroïden minder wenselijk is, bijvoorbeeld in het gezicht. Tacrolimus kan ook worden gecombineerd met lichttherapie.

Het kan enkele maanden duren voordat goed beoordeeld kan worden of de behandeling effect heeft.

UVB-lichttherapie

Bij uitgebreidere vitiligo of wanneer plaatselijke behandeling onvoldoende helpt, kan UVB-lichttherapie worden overwogen.

Tijdens deze behandeling wordt de huid op een gecontroleerde manier blootgesteld aan ultraviolet B-licht. Dit kan de afweerreactie in de huid beïnvloeden en nog aanwezige pigmentcellen stimuleren om opnieuw pigment te maken.

Lichttherapie vraagt tijd. Vaak zijn gedurende langere tijd meerdere behandelingen nodig voordat duidelijk is hoeveel effect de behandeling heeft. Het resultaat verschilt per patiënt en per plaats op het lichaam.

Vooral het gezicht kan relatief goed reageren. Handen en voeten reageren vaak minder goed.

Een gewone zonnebank is geen vervanging voor medische UVB-lichttherapie.

  • Link: Lees meer over UVB-lichttherapie

Nieuwe plaatselijke medicijnen

Er komen nieuwe medicijnen beschikbaar voor de behandeling van vitiligo.

Ruxolitinibcrème is in de Europese Unie geregistreerd voor volwassenen en jongeren vanaf 12 jaar met niet-segmentale vitiligo waarbij ook het gezicht is aangedaan. Het middel remt bepaalde signalen van het afweersysteem die betrokken zijn bij de beschadiging van pigmentcellen.

Deze behandeling is niet voor iedere patiënt geschikt. Ook beschikbaarheid en vergoeding kunnen veranderen. De dermatoloog kan beoordelen welke plaats nieuwe medicijnen binnen uw behandeling hebben.

Pigmenttransplantatie

Bij een beperkte vorm van vitiligo die langere tijd stabiel is, kan in bijzondere situaties een pigment- of huidtransplantatie worden overwogen.

Daarbij worden pigmentcellen of kleine stukjes huid van een normaal gepigmenteerde plaats naar een vitiligoplek gebracht.

Deze behandeling wordt alleen overwogen wanneer de vitiligo voldoende lang stabiel is. De actuele NVDV-patiënteninformatie noemt als praktische voorwaarde dat de huidafwijkingen minimaal een jaar stabiel zijn.

Pigmenttransplantatie is gespecialiseerde zorg en wordt niet standaard in iedere dermatologische kliniek uitgevoerd.

Depigmentatie bij zeer uitgebreide vitiligo

Depigmentatietherapie is alleen bedoeld voor patiënten met de diagnose vitiligo universalis.

Patiënten met deze vorm van vitiligo hebben nauwelijks nog gepigmenteerde huid (minder dan 10%).

De behandeling is erop gericht het resterende pigment te verwijderen. Dit kan door middel van zogenaamde 'bleekcrèmes' of met een laserbehandeling.

Camouflagetherapie

Niet iedereen wil of kan de vitiligo medisch laten behandelen.

Met speciale camouflageproducten kunnen kleurverschillen tijdelijk minder zichtbaar worden gemaakt. Dit verandert de vitiligo zelf niet.

Binnen de organisatie kunt u hiervoor terecht bij de huidtherapeuten van Qyoutis. Camouflagetherapie wordt daar specifiek aangeboden bij onder andere vitiligo.

De huidtherapeut helpt bij het vinden van een kleur die zo goed mogelijk aansluit bij uw eigen huid en legt uit hoe u de camouflage zelf kunt aanbrengen.

Psychologische begeleiding

Vitiligo kan veel invloed hebben op hoe iemand zich voelt.

Heeft u door uw huid last van schaamte, onzekerheid, somberheid of problemen in sociale situaties? Bespreek dit met uw dermatoloog of huisarts.

Zo nodig kan psychologische begeleiding worden overwogen. Contact met andere mensen met vitiligo, bijvoorbeeld via patiëntenvereniging Vitiligo.nl, kan eveneens steun geven.

Wat kunt u zelf doen?

Bescherm de witte huid tegen de zon.
In een vitiligoplek ontbreekt beschermend pigment. Daardoor kan deze huid sneller verbranden. Gebruik bij blootstelling aan de zon een zonnebrandmiddel met SPF 30 of hoger en combineer dit waar mogelijk met kleding, schaduw en andere zonbescherming.

Voorkom zonnebrand.
Bewust verbranden om te proberen pigment terug te krijgen is geen behandeling en beschadigt de huid.

Gebruik geen zonnebank als behandeling.
Een zonnebank is niet hetzelfde als gecontroleerde medische UVB-lichttherapie.

Wees voorzichtig met beschadiging van de huid.
Bij sommige mensen met actieve vitiligo kunnen nieuwe plekken ontstaan na beschadiging of langdurige wrijving.

Camoufleer de plekken als u dat prettig vindt.
Camouflage kan een praktische keuze zijn als u bepaalde plekken minder zichtbaar wilt maken. U hoeft vitiligo niet te verbergen als u dat niet wilt.

Bespreek hoe u zich voelt.
De psychische invloed van vitiligo kan net zo belangrijk zijn als de zichtbare huidafwijkingen. Vertel het uw arts wanneer de aandoening invloed heeft op uw dagelijks leven.

Veelgestelde vragen over vitiligo

Ja.

Niet iedere witte of lichtere plek op de huid is vitiligo. Pigmentverlies of een lichtere huid kan bijvoorbeeld ook ontstaan na een ontsteking of door bepaalde andere huidaandoeningen.

Bij twijfel beoordeelt de dermatoloog welke oorzaak het meest waarschijnlijk is.

Nee.

Vitiligo is niet besmettelijk en kan niet worden overgedragen op andere mensen.

Vitiligo is op zichzelf meestal niet gevaarlijk.

De witte huid bevat weinig of geen beschermend pigment en kan daardoor sneller verbranden. Goede bescherming tegen de zon is daarom belangrijk.

Vitiligo kan daarnaast veel invloed hebben op zelfvertrouwen en kwaliteit van leven.

Er bestaat geen behandeling die bij iedereen zorgt dat vitiligo definitief verdwijnt.

Soms ontstaat spontaan weer pigment en behandelingen kunnen bij een deel van de patiënten pigment terugbrengen. Het resultaat is echter moeilijk te voorspellen en na het stoppen van een behandeling kunnen witte plekken opnieuw ontstaan.

Ja, dat kan.

Bij sommige mensen blijven de plekken lange tijd hetzelfde. Bij anderen ontstaan nieuwe plekken of worden bestaande plekken groter. Het verloop is niet goed te voorspellen.

Nee.

Niet iedere plek reageert even goed.

Plekken in het gezicht hebben gemiddeld een grotere kans op terugkeer van pigment dan plekken op de handen en voeten. Ook plekken waarin de haren al wit zijn geworden, reageren vaak minder goed.

Daarom bespreekt de dermatoloog vooraf wat u realistisch van een behandeling kunt verwachten.

Bij de meest voorkomende, niet-segmentale vorm speelt een auto-immuunreactie een belangrijke rol. Het afweersysteem richt zich hierbij tegen de eigen pigmentcellen.

De precieze oorzaak waarom dit gebeurt is nog niet volledig bekend.

Niet automatisch.

Schildklieraandoeningen komen vaker voor bij mensen met vitiligo, maar volgens de Nederlandse richtlijn is standaard bloedonderzoek bij iedere patiënt niet nodig.

De arts beoordeelt aan de hand van uw klachten, leeftijd, familiegeschiedenis en andere risicofactoren of bloedonderzoek zinvol is.

De witte huid verbrandt gemakkelijker omdat beschermend pigment ontbreekt.

Bescherm uw huid daarom goed tegen de zon en voorkom zonnebrand. Een gewone zonnebank is geen behandeling voor vitiligo. Medische UVB-lichttherapie wordt gecontroleerd en volgens een behandelschema uitgevoerd.

Ja.

Met speciale camouflageproducten kunnen de kleurverschillen tijdelijk minder zichtbaar worden gemaakt.

Binnen de organisatie biedt Qyoutis camouflagetherapie aan voor onder andere vitiligo.

Ja. Vitiligo kan op iedere leeftijd ontstaan en begint regelmatig al op jonge leeftijd.

Bij kinderen worden de gevolgen van de aandoening, de activiteit van de vitiligo en de belasting van een behandeling zorgvuldig tegen elkaar afgewogen. De behandeling wordt daarom individueel bepaald.

Dat is niet altijd mogelijk.

De dermatoloog beoordeelt eerst of de witte plekken inderdaad vitiligo zijn, welke vorm u heeft, hoe uitgebreid de plekken zijn en of de aandoening actief lijkt.

Daarna bespreekt u samen of behandeling gewenst en zinvol is en welke behandeling het beste bij uw situatie past.