De meeste moedervlekken zijn goedaardig en geven geen problemen. Soms kan een bestaande moedervlek kwaadaardig veranderen. Een melanoom kan ook ontstaan op een plek waar eerder geen moedervlek aanwezig was.
Onze website is vernieuwd. Zo vindt u nog makkelijker informatie over onze zorg, behandelingen, locaties en het maken van een afspraak.
Huidaandoeningen (Dermatologie)
Moedervlekken
Snel naar
Wat zijn moedervlekken?
Moedervlekken ontstaan door een ophoping van pigmentcellen in de huid. Pigmentcellen zorgen voor de kleur van de huid.
Vrijwel iedereen heeft moedervlekken. Sommige zijn al bij de geboorte aanwezig. De meeste ontstaan tijdens de kinderjaren en jongvolwassenheid.
Moedervlekken kunnen verschillen in grootte, vorm en kleur. Gewone moedervlekken hebben meestal een regelmatige vorm en een gelijkmatige kleur.
Er bestaan verschillende soorten moedervlekken:
Gewone moedervlekken: meestal bruine, ronde of ovale plekjes met een regelmatige vorm.
Aangeboren moedervlekken: moedervlekken die al bij de geboorte aanwezig zijn. Sommige zijn groot en hebben extra controle nodig.
Atypische moedervlekken: moedervlekken met een minder regelmatige vorm of meerdere kleuren. Deze zijn meestal goedaardig, maar kunnen soms moeilijk te onderscheiden zijn van een melanoom.
Een melanoom is een kwaadaardige tumor die ontstaat uit pigmentcellen. Een melanoom kan ontstaan in een bestaande moedervlek, maar ontstaat vaker op een plek waar eerder geen moedervlek zat.
Klachten en oorzaken
Hoe ontstaan moedervlekken?
Het ontstaan van moedervlekken hangt onder andere samen met erfelijke aanleg en blootstelling aan zonlicht.
Sommige mensen hebben van nature meer moedervlekken dan anderen. Ook kunnen in de loop van het leven nieuwe moedervlekken ontstaan.
De meeste moedervlekken geven geen klachten en hoeven niet behandeld te worden.
Wanneer is een moedervlek verdacht?
Een moedervlek kan veranderen zonder dat er sprake is van huidkanker. Toch zijn er veranderingen waarop u moet letten.
Neem contact op met uw huisarts wanneer een moedervlek:
groter wordt of duidelijk van vorm verandert
een onregelmatige vorm of vage randen heeft
verschillende kleuren krijgt
gaat jeuken, steken of pijn doet
spontaan bloedt
een korstje of wondje krijgt dat niet goed geneest
duidelijk anders is dan uw andere moedervlekken
Ook een nieuwe, opvallende pigmentvlek kan reden zijn om uw huid te laten onderzoeken.
Een moedervlek van 6 millimeter of groter verdient extra aandacht, maar is niet automatisch verdacht. Ook kleinere plekjes kunnen afwijkend zijn.
Wacht bij een verdachte verandering niet tot een volgende geplande controle, maar maak een afspraak bij uw huisarts.
Wie heeft meer kans op een melanoom?
Sommige mensen hebben een verhoogde kans op het ontwikkelen van een melanoom.
Dit geldt onder andere wanneer u:
veel moedervlekken heeft
meerdere atypische moedervlekken heeft
een lichte huid heeft die snel verbrandt
op jonge leeftijd regelmatig door de zon bent verbrand
vaak onder de zonnebank bent geweest
zelf eerder een melanoom heeft gehad
familieleden heeft die een melanoom hebben gehad
een grote aangeboren moedervlek heeft
Niet iedereen met deze kenmerken krijgt een melanoom. Wel kan het belangrijk zijn om uw huid extra goed te controleren.
Onderzoek en diagnose
De dermatoloog onderzoekt uw moedervlek en beoordeelt of deze er goedaardig of verdacht uitziet.
Tijdens het gesprek vraagt de dermatoloog bijvoorbeeld hoelang de moedervlek aanwezig is, of deze is veranderd en of huidkanker in uw familie voorkomt.
Daarna wordt de moedervlek bekeken. Soms onderzoekt de dermatoloog ook andere delen van uw huid.
Onderzoek met een dermatoscoop
De dermatoloog kan een dermatoscoop gebruiken. Dit is een speciaal vergrootglas met verlichting waarmee de structuur en kleuren van de huid beter zichtbaar worden.
Hierdoor kan de dermatoloog de moedervlek nauwkeuriger beoordelen.
Dit onderzoek is niet pijnlijk.
Wanneer is aanvullend onderzoek nodig?
Wanneer een moedervlek verdacht is voor een melanoom, wordt deze meestal onder plaatselijke verdoving volledig verwijderd.
Het verwijderde weefsel wordt onderzocht door een patholoog. Dit is een arts die weefsel onder de microscoop beoordeelt.
Met dit onderzoek kan worden vastgesteld of de moedervlek goedaardig is of dat er sprake is van een melanoom.
De dermatoloog bespreekt de uitslag met u en legt uit of verdere behandeling of controle nodig is.
Behandeling en wat kunt u zelf doen
Welke behandelingen zijn mogelijk?
Een gewone, goedaardige moedervlek hoeft meestal niet behandeld te worden.
Soms kan het wenselijk zijn om een moedervlek te verwijderen. Bijvoorbeeld wanneer deze regelmatig geïrriteerd raakt door kleding of wanneer er twijfel bestaat over de aard van de moedervlek.
Welke behandeling geschikt is, hangt af van de kenmerken van de moedervlek en de reden voor verwijdering.
Mogelijke behandelingen zijn:
Chirurgisch verwijderen: de moedervlek wordt onder plaatselijke verdoving weggesneden. De wond wordt zo nodig gehecht
Oppervlakkig verwijderen: bij bepaalde goedaardige, verheven moedervlekken kan de arts ervoor kiezen om deze oppervlakkig weg te schaven
Wanneer er een verdenking bestaat op een melanoom, wordt de moedervlek volledig verwijderd voor weefselonderzoek. Oppervlakkig wegschaven is dan niet geschikt.
De dermatoloog bespreekt vooraf welke behandeling mogelijk is en wat u daarvan kunt verwachten.
Na het verwijderen van een moedervlek kan een litteken achterblijven. De grootte en zichtbaarheid hiervan hangen onder andere af van de plaats, de behandeling en de manier waarop de huid geneest.
Wat gebeurt er als een moedervlek kwaadaardig blijkt?
Wanneer uit het weefselonderzoek blijkt dat er sprake is van een melanoom, is verdere beoordeling en behandeling nodig.
Vaak wordt aanvullend huidweefsel rondom het oorspronkelijke litteken verwijderd. Afhankelijk van de kenmerken van het melanoom kan ook ander onderzoek of behandeling nodig zijn.
De dermatoloog bespreekt de uitslag, de vervolgstappen en of verwijzing naar een gespecialiseerd behandelteam nodig is.
Wat kunt u zelf doen?
U kunt zelf helpen om veranderingen aan uw huid op tijd op te merken.
Controleer uw huid
Bekijk uw huid regelmatig en let vooral op nieuwe of veranderende moedervlekken. Vergeet daarbij uw rug, hoofdhuid en andere moeilijk zichtbare plekken niet.
Het kan helpen om foto's te maken, zodat u veranderingen beter kunt herkennen.
Bescherm uw huid tegen de zon
Voorkom dat uw huid verbrandt. Gebruik zonnebrandcrème met minimaal SPF 30 en bescherm uw huid met kleding, een hoed of pet en schaduw.
Bescherm ook kinderen goed tegen de zon.
Vermijd de zonnebank
Uv-straling van zonnebanken verhoogt het risico op huidkanker.
Laat verdachte veranderingen beoordelen
Ziet u een moedervlek die verandert, spontaan bloedt of duidelijk afwijkt van uw andere moedervlekken? Maak dan een afspraak bij uw huisarts.
Probeer een moedervlek niet zelf te verwijderen of te behandelen.
Veelgestelde vragen over moedervlekken
Hoe herken ik een verdachte moedervlek?
Let vooral op veranderingen in grootte, vorm en kleur. Ook jeuk, spontaan bloeden, korstvorming of een moedervlek die duidelijk anders is dan de rest, zijn redenen om contact op te nemen met uw huisarts.
Kan een moedervlek vanzelf verdwijnen?
Sommige moedervlekken worden in de loop van het leven lichter of minder zichtbaar. Andere blijven jarenlang hetzelfde. Een verandering betekent niet automatisch dat er iets ernstigs aan de hand is.
Moet iedere moedervlek worden verwijderd?
Nee. Een gewone, goedaardige moedervlek hoeft meestal niet verwijderd te worden. Bij een verdachte moedervlek kan verwijdering nodig zijn om het weefsel te onderzoeken.
Doet het verwijderen van een moedervlek pijn?
Een moedervlek wordt meestal onder plaatselijke verdoving verwijderd. Het geven van de verdoving kan kort gevoelig zijn. Tijdens de ingreep voelt u meestal geen pijn, maar mogelijk wel aanraking of druk.
Houd ik een litteken over na het verwijderen van een moedervlek?
Ja, na chirurgische verwijdering blijft meestal een litteken achter. Hoe zichtbaar dit wordt, hangt onder andere af van de grootte en plaats van de wond en de genezing van uw huid.
Is een grote moedervlek altijd verdacht?
Nee. Ook grotere moedervlekken kunnen goedaardig zijn. De grootte is één van de kenmerken waarop een arts let. De vorm, kleur, ontwikkeling en andere kenmerken zijn eveneens belangrijk.
Hoe vaak moet ik mijn moedervlekken controleren?
Controleer uw huid regelmatig, bijvoorbeeld eens per drie maanden. Heeft u een verhoogd risico op een melanoom? Bespreek dan met uw arts of extra controles nodig zijn.
Kan een moedervlek na verwijdering terugkomen?
Dat kan, vooral wanneer niet alle pigmentcellen zijn verwijderd. Ontstaat opnieuw pigment in of rond een litteken, laat dit dan beoordelen door uw arts.
Heb ik een verwijzing nodig voor de dermatoloog?
Voor vergoeding van medisch-specialistische dermatologische zorg bij Centrum Oosterwal heeft u meestal een geldige verwijzing nodig.
Heeft uw huisarts of medisch specialist een verwijzing via ZorgDomein of Zorgring verstuurd? Bel dan zelf naar 072 515 77 44 om een afspraak te maken.
