Onze website is vernieuwd. Zo vindt u nog makkelijker informatie over onze zorg, behandelingen, locaties en het maken van een afspraak.

Snel naar

Wat zijn trombose en aderontsteking?

Wat is een trombosebeen?

Bij een trombosebeen zit een bloedstolsel in een dieper gelegen ader van het been. De medische naam is diepe veneuze trombose, afgekort DVT.

Een ader voert bloed vanuit het been terug naar het hart. Wanneer een ader door een stolsel gedeeltelijk of helemaal wordt afgesloten, kan het bloed minder goed wegstromen. Het been kan hierdoor dik, pijnlijk en warm worden.

Trombose kan ook in andere aderen voorkomen, bijvoorbeeld in een arm. Op deze pagina gaat het vooral over diepe veneuze trombose van het been.

Wat is een aderontsteking?

Een aderontsteking is een bloedstolsel met een ontstekingsreactie in een oppervlakkige ader. Deze aderen liggen vlak onder de huid.

De medische naam is tromboflebitis. Tegenwoordig wordt ook de term oppervlakkige veneuze trombose gebruikt.

Het stolsel veroorzaakt een ontstekingsreactie in en rond de ader. Daardoor kan een pijnlijke, warme en harde streng onder de huid ontstaan.

Een aderontsteking ontstaat regelmatig in een spatader. In een spatader stroomt het bloed minder goed door, waardoor gemakkelijker een stolsel kan ontstaan.

Wat is het verschil tussen trombose en aderontsteking?

Het belangrijkste verschil is waar het stolsel zit.

Bij een trombosebeen zit het stolsel in een diepe ader. Deze diepe aderen zijn belangrijk voor de afvoer van bloed uit het been.

Bij een aderontsteking zit het stolsel in een oppervlakkige ader vlak onder de huid. De ontstoken ader is soms als een harde streng te zien of te voelen.

Een oppervlakkige aderontsteking is meestal minder gevaarlijk dan een diepe veneuze trombose. Toch moet een aderontsteking worden beoordeeld. Het stolsel kan bij sommige patiënten groter worden of zich uitbreiden richting het diepe adersysteem.

Wat is een longembolie?

Een longembolie ontstaat wanneer een bloedstolsel of een deel daarvan via de bloedbaan in een bloedvat van de longen terechtkomt.

Een diepe veneuze trombose kan een longembolie veroorzaken. Daarom moet een vermoeden van een trombosebeen snel worden onderzocht.

Klachten die bij een longembolie kunnen passen zijn onder andere plotselinge benauwdheid, sneller ademhalen, pijn bij het ademen en soms bloed ophoesten.

Krijgt u plotseling problemen met ademhalen of pijn bij het ademen? Bel direct uw huisarts of de huisartsen-spoedpost. Is er sprake van een levensbedreigende situatie, ernstige benauwdheid of bewustzijnsverlies? Bel 112.

Klachten en oorzaken

Welke klachten kunnen bij een trombosebeen passen?

Een diepe veneuze trombose kan één of meer van de volgende klachten geven:

  • een plotseling dikker been of een dikkere kuit

  • pijn in het been

  • een warm aanvoelend been

  • een glanzende huid

  • een rode of donkerder verkleurde huid

  • een gespannen of zwaar gevoel in het been

De klachten kunnen plotseling ontstaan, maar ook geleidelijk in enkele dagen toenemen.

Niet iedereen heeft alle klachten. Ook kunnen vergelijkbare klachten een andere oorzaak hebben. Alleen aan de klachten is daarom niet met zekerheid vast te stellen of er sprake is van trombose.

Welke klachten geeft een aderontsteking?

Bij een aderontsteking ontstaat vaak een pijnlijke en harde streng vlak onder de huid.

Mogelijke klachten zijn:

  • een harde of verdikte ader

  • pijn of gevoeligheid

  • warmte

  • zwelling rond de ader

  • een rode of donkerder verkleurde huid

  • soms vocht rond de enkel

De harde streng kan enkele centimeters lang zijn, maar een groter deel van de oppervlakkige ader kan ook betrokken zijn.

Op een donkere huid is roodheid soms minder duidelijk zichtbaar. Let daarom ook op warmte, pijn, zwelling en verharding.

Hoe ontstaat een bloedstolsel?

De kans op stolselvorming neemt toe wanneer één of meer van deze processen een rol spelen:

  • het bloed stroomt langzamer

  • de samenstelling of stollingsneiging van het bloed verandert

  • de wand van een bloedvat raakt beschadigd

Deze combinatie wordt ook gebruikt om uit te leggen waarom trombose in bepaalde situaties vaker voorkomt. De huidige informatie van Centrum Oosterwal en Huid Medisch Centrum beschrijft dezelfde drie factoren.

Wanneer is de kans op trombose groter?

De kans op een bloedstolsel kan onder andere groter zijn:

  • na een grote operatie

  • bij langere tijd weinig bewegen of bedrust

  • wanneer een been in het gips zit

  • tijdens een lange reis waarbij u weinig beweegt

  • tijdens de zwangerschap en kort na de bevalling

  • bij gebruik van bepaalde hormonen met oestrogeen

  • bij sommige vormen van kanker

  • als u eerder trombose heeft gehad

  • bij bepaalde erfelijke stollingsafwijkingen

  • bij hogere leeftijd

  • bij overgewicht

  • door roken

Niet iedereen met één van deze factoren krijgt trombose. Soms ontstaat een trombose zonder dat een duidelijke oorzaak wordt gevonden.

Waarom ontstaat een aderontsteking vaak in een spatader?

Bij een spatader is de ader verwijd en werken de kleppen in de ader niet goed. Het bloed stroomt daardoor minder gemakkelijk terug naar het hart.

Wanneer bloed langzamer stroomt of plaatselijk blijft staan, kan gemakkelijker een stolsel ontstaan. Daarom komt oppervlakkige trombose relatief vaak voor in spataderen.

Onderzoek en diagnose

Bij klachten die kunnen passen bij trombose of aderontsteking is het belangrijk om vast te stellen waar het stolsel zit.

Een oppervlakkige aderontsteking en een diepe veneuze trombose vragen namelijk niet altijd dezelfde behandeling.

Wat gebeurt er bij een vermoeden van trombose?

Heeft u een plotseling dik, warm en pijnlijk been? Neem dan direct contact op met uw huisarts of de huisartsen-spoedpost.

Wanneer de kans op een trombosebeen groot is, wordt dezelfde dag verder onderzoek geregeld.

Duplexonderzoek

Een duplexonderzoek is een echo-onderzoek van de bloedvaten.

Met geluidsgolven worden de aderen zichtbaar gemaakt en kan worden onderzocht of een ader goed samendrukbaar is en hoe het bloed door de vaten stroomt.

Met een duplexonderzoek kan onder andere worden beoordeeld:

  • of er een bloedstolsel aanwezig is

  • in welke ader het stolsel zit

  • hoe uitgebreid het stolsel is

  • of het oppervlakkige of diepe adersysteem betrokken is

Centrum Oosterwal gebruikt duplexonderzoek bij onderzoek naar trombose en aderontsteking.

Is bij een aderontsteking altijd een echo nodig?

Niet iedere kleine oppervlakkige aderontsteking hoeft op dezelfde manier te worden onderzocht.

Bij bepaalde klachten, een grotere uitbreiding of een verhoogd risico op diepe veneuze trombose is een echo belangrijk om te beoordelen of ook de diepere aderen betrokken zijn.

Bij Centrum Oosterwal wordt duplexonderzoek gebruikt om het diepe veneuze systeem te beoordelen bij patiënten die voor aderontsteking worden onderzocht.

Behandeling en wat kunt u zelf doen

De behandeling verschilt duidelijk tussen een diepe veneuze trombose en een oppervlakkige aderontsteking.

Daarom moet eerst worden vastgesteld waar het stolsel zit, hoe uitgebreid het is en welke risicofactoren aanwezig zijn.

Behandeling van een trombosebeen met bloedverdunners

Bij een bevestigde diepe veneuze trombose zijn antistollingsmedicijnen, in de volksmond bloedverdunners genoemd, de belangrijkste behandeling.

Deze medicijnen lossen het bestaande stolsel niet rechtstreeks op. Ze remmen de bloedstolling, waardoor het stolsel minder gemakkelijk verder groeit en het lichaam de bloedprop zelf kan opruimen. Ze verkleinen ook de kans dat een nieuwe trombose of een longembolie ontstaat.

Voor veel patiënten wordt tegenwoordig een DOAC gebruikt. Dit is een direct werkend antistollingsmiddel in tabletvorm. Afhankelijk van het gekozen middel en de persoonlijke situatie kan eerst behandeling met injecties nodig zijn. In andere situaties worden andere soorten antistollingsmedicijnen gebruikt.

De arts bepaalt welk middel veilig en geschikt is.

Hoe lang gebruikt u bloedverdunners?

De behandelduur is niet voor iedereen hetzelfde.

Na ongeveer drie maanden wordt vaak opnieuw beoordeeld of de antistolling kan worden gestopt of moet worden voortgezet. Dit hangt onder andere af van:

  • de plaats en uitgebreidheid van de trombose

  • of er een duidelijke tijdelijke oorzaak was

  • of u eerder trombose heeft gehad

  • uw kans op een nieuwe trombose

  • uw kans op bloedingen

  • andere aandoeningen en medicijnen

Gebruik bloedverdunners precies zoals met uw arts is afgesproken. Stop of verander de dosering niet zelf.

Compressie na een trombosebeen

Een drukverband of therapeutische elastische kous kan worden gebruikt wanneer het been door de trombose duidelijk gezwollen is.

Compressie kan helpen om de zwelling te verminderen. Wanneer het been niet gezwollen is, is niet aangetoond dat iedere patiënt standaard voordeel heeft van langdurig dragen van een steunkous. De keuze wordt daarom afgestemd op de klachten en situatie.

Dit is een belangrijke wijziging ten opzichte van oudere informatie waarin iedere patiënt na een trombosebeen standaard langdurig een therapeutische elastische kous kreeg.

Centrum Oosterwal biedt compressietherapie en werkt voor therapeutische elastische kousen samen met TEKteam. Welke compressie nodig is, wordt op medisch advies bepaald.

Behandeling van een aderontsteking

Een oppervlakkige aderontsteking gaat bij veel mensen binnen enkele weken vanzelf over.

De behandeling is afhankelijk van:

  • de grootte van het stolsel

  • de plaats van het stolsel

  • hoeveel pijn u heeft

  • de afstand tot het diepe adersysteem

  • eventuele eerdere trombose

  • andere factoren die de kans op uitbreiding vergroten

Bij een beperkte aderontsteking kan behandeling vooral bestaan uit bewegen en pijnstilling.

Bij een uitgebreidere oppervlakkige trombose of een verhoogd risico op uitbreiding kan tijdelijke behandeling met een antistollingsmiddel nodig zijn. De arts bepaalt op basis van onderzoek of dit voor u van toepassing is.

Pijnstilling bij aderontsteking

Bij pijn kan paracetamol worden gebruikt wanneer u dit normaal gesproken mag gebruiken.

Ontstekingsremmende pijnstillers, zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac, zijn niet voor iedereen geschikt. Vooral wanneer u bloedverdunners gebruikt, kunnen deze middelen de kans op een bloeding vergroten.

Gebruik daarom niet op eigen initiatief een ontstekingsremmende pijnstiller wanneer u antistollingsmedicatie gebruikt. Bespreek dit met uw arts of apotheker.

Compressie bij aderontsteking

Bij een aderontsteking kan compressie in bepaalde situaties helpen bij zwelling en lokale klachten.

Dit betekent niet dat iedere aderontsteking standaard stevig moet worden ingezwachteld. De keuze voor compressie hangt af van het onderzoek, de klachten en de bloedsomloop in het been.

De landelijke richtlijn beschrijft onvoldoende bewijs om elastische kousen als zelfstandige standaardbehandeling voor alle oppervlakkige tromboflebitiden te adviseren.

De behandelaar bespreekt daarom of compressie bij u zinvol is.

Behandeling van spataderen na een aderontsteking

Een aderontsteking ontstaat regelmatig in een spatader.

Wanneer spataderen een belangrijke rol spelen, kan na de acute fase worden onderzocht of behandeling van de onderliggende spataderen zinvol is. Het doel is dan onder andere om klachten door slecht functionerende oppervlakkige aderen te verminderen.

Centrum Oosterwal heeft specifieke expertise in diagnostiek en behandeling van spataderen.

Wat kunt u zelf doen?

Blijf bewegen als dat kan.
Bij zowel een aderontsteking als een behandeld trombosebeen is bewegen meestal juist belangrijk. Wandelen activeert de kuitspieren en helpt de veneuze bloedstroom. Ga niet zonder medische reden langdurig in bed liggen.

Gebruik bloedverdunners precies zoals afgesproken.
Sla geen doses over en stop niet zelf. Bespreek nieuwe medicijnen, supplementen of middelen van de drogist eerst met uw arts of apotheker als u bloedverdunners gebruikt.

Vertel andere zorgverleners dat u bloedverdunners gebruikt.
Dit is belangrijk bij een operatie, tandheelkundige ingreep, injectie of ander onderzoek waarbij een bloeding kan ontstaan.

Let op bloedingen.
Bloedverdunners vergroten de kans op bloedingen. Neem contact op volgens de instructies van uw behandelaar als een bloeding niet stopt, u bloed in urine of ontlasting ziet of u na een val op het hoofd klachten krijgt.

Rookt u? Probeer te stoppen.
Roken vergroot de kans op problemen met hart en bloedvaten en hangt ook samen met een grotere kans op trombose. Uw huisarts kan u helpen bij stoppen met roken.

Voorkom lang stilzitten.
Moet u lang zitten, bijvoorbeeld tijdens een reis? Sta regelmatig op en beweeg uw voeten en enkels. Heeft u eerder trombose gehad of een sterk verhoogd risico? Vraag dan vooraf aan uw arts welke aanvullende maatregelen voor u nodig zijn.

Na een trombosebeen

Ook nadat de acute trombose is behandeld, kunnen klachten blijven bestaan.

Bij sommige mensen raken de kleppen in de diepe aderen beschadigd. Hierdoor kan het bloed op langere termijn minder goed uit het been worden afgevoerd. Dit wordt het posttrombotisch syndroom genoemd.

Mogelijke klachten zijn:

  • een zwaar of vermoeid been

  • pijn of een gespannen gevoel

  • vocht in het been

  • huidveranderingen

  • spataderen

  • in ernstige gevallen een open been

Heeft u na een trombose langdurig zwelling, pijn of huidveranderingen? Bespreek dit met uw arts. Verdere beoordeling van de aderen kan nodig zijn.

Veelgestelde vragen over trombose en aderontsteking

Bij een trombosebeen zit het bloedstolsel in een diepe ader van het been.

Bij een aderontsteking zit het stolsel in een oppervlakkige ader vlak onder de huid. Daarbij ontstaat een lokale ontstekingsreactie, waardoor vaak een pijnlijke en harde streng ontstaat.

Een diepe veneuze trombose heeft een groter risico op een longembolie en vraagt snelle behandeling.

Een kleine oppervlakkige aderontsteking verloopt meestal zonder ernstige problemen en kan vanzelf herstellen.

Een oppervlakkig stolsel kan zich bij sommige mensen echter uitbreiden richting het diepe adersysteem. Daarom moet een vermoedelijke aderontsteking worden beoordeeld, vooral wanneer de klachten toenemen of een groot deel van de ader is aangedaan.

Dat kan.

De kans is bij de meeste mensen klein, maar een oppervlakkige trombose kan groter worden of zich uitbreiden naar diepere aderen.

Wordt uw kuit dik, warm en pijnlijk? Bel dan direct uw huisarts of de huisartsen-spoedpost.

Een dik, warm en pijnlijk been kan bij trombose passen, maar dezelfde klachten kunnen ook andere oorzaken hebben.

Een arts beoordeelt eerst uw klachten en risicofactoren. Daarna kan bloedonderzoek of een echo nodig zijn.

U kunt een trombosebeen niet betrouwbaar zelf vaststellen of uitsluiten.

Nee, niet als u denkt dat u op dit moment een trombosebeen kunt hebben.

Bel bij een plotseling dik, warm en pijnlijk been direct uw huisarts of de huisartsen-spoedpost. De huisarts kan dezelfde dag de juiste diagnostiek regelen.

Voor een regulier flebologisch onderzoek, vervolgzorg of behandeling van bestaande veneuze klachten kunt u via de normale verwijsroute bij Centrum Oosterwal terecht.

Wanneer een trombosebeen is vastgesteld en de behandeling is gestart, is bewegen meestal juist goed. Wandelen helpt de bloedstroom en langdurige bedrust wordt meestal niet geadviseerd.

Volg wel de persoonlijke instructies van uw behandelend arts, vooral wanneer er andere medische problemen zijn.

Nee, niet automatisch.

Als uw been duidelijk gezwollen is, kan een drukverband en later een therapeutische elastische kous helpen om de zwelling te verminderen.

Is uw been niet dik, dan is het voordeel van standaard langdurige compressie niet duidelijk. Bespreek daarom met uw behandelaar of een kous in uw situatie nodig is.

Bij de meeste diepe veneuze trombosen zijn bloedverdunners de belangrijkste behandeling.

Bij een beperkt stolsel dat alleen in bepaalde kuitaderen zit, kan in sommige situaties gekozen worden voor controles met herhaalde echo's in plaats van direct bloedverdunners. Uw arts bepaalt welke aanpak voor u veilig is.

Nee.

Een beperkte oppervlakkige aderontsteking gaat vaak vanzelf over. Bij een uitgebreidere trombose, een stolsel op een risicovolle plaats of andere risicofactoren kan tijdelijke antistolling wel nodig zijn.

Een oppervlakkige aderontsteking wordt meestal binnen enkele weken rustiger.

De harde ader kan nog enige tijd voelbaar blijven terwijl het lichaam het stolsel en de ontstekingsreactie opruimt.

Ja.

Wie eerder een diepe veneuze trombose heeft gehad, heeft meer kans om opnieuw trombose te krijgen. Hoe groot die kans is, hangt onder andere af van de oorzaak van de eerste trombose en andere risicofactoren.

Na de eerste behandelperiode bespreekt uw arts daarom of de bloedverdunners kunnen worden gestopt of langer nodig zijn.

Bel direct uw huisarts of de huisartsen-spoedpost bij een plotseling dik, warm en pijnlijk been of bij plotselinge benauwdheid en pijn bij het ademen.

Bel 112 wanneer sprake is van ernstige benauwdheid, bewustzijnsverlies of een andere levensbedreigende situatie.

Dat hangt af van uw situatie.

Bij een geplande afspraak bespreekt de fleboloog uw klachten en wordt zo nodig aanvullend vaatonderzoek gedaan. Eerst moet duidelijk zijn of het gaat om een oppervlakkige aderontsteking, een doorgemaakte trombose of een andere veneuze aandoening.

De behandeling wordt daarna afgestemd op de uitslag.

Bij een nieuwe verdenking op een acuut trombosebeen wacht u niet op deze afspraak, maar neemt u direct contact op met uw huisarts of de huisartsen-spoedpost.

Voor vergoeding van medisch-specialistische zorg bij Centrum Oosterwal heeft u een geldige verwijzing nodig. Meestal krijgt u deze van uw huisarts.

Een verwijzing betekent niet automatisch dat alle zorg volledig wordt vergoed. Dit hangt onder andere af van de zorg die u krijgt, uw zorgverzekering en uw eigen risico.