Onze website is vernieuwd. Zo vindt u nog makkelijker informatie over onze zorg, behandelingen, locaties en het maken van een afspraak.
Aderen zijn bloedvaten die het bloed vanuit de benen terugvoeren naar het hart.
In veel aderen zitten kleppen. Deze kleppen helpen voorkomen dat het bloed door de zwaartekracht terug naar beneden stroomt. De kuitspieren spelen hierbij ook een belangrijke rol. Wanneer u loopt, drukken de spieren de aderen samen en helpen ze het bloed richting het hart te verplaatsen.
Wanneer de kleppen niet goed meer sluiten, kan bloed terugstromen. De druk in de ader neemt dan toe en de ader kan wijder en kronkeliger worden. Zo kunnen spataderen ontstaan.
De medische naam voor spataderen is varices.
Nee.
Sommige spataderen zijn duidelijk zichtbaar als blauwe of kronkelende aderen. Andere afwijkende aderen liggen dieper onder de huid en zijn niet zichtbaar.
Een zichtbare kleine spatader kan bovendien verbonden zijn met een grotere, dieper gelegen ader waarin de kleppen niet goed werken. Daarom zegt wat u aan de buitenkant ziet niet altijd voldoende over wat er in het been gebeurt.
Met een duplexonderzoek kan de specialist zowel zichtbare als dieper gelegen aderen onderzoeken.
Spataderen kunnen sterk verschillen in grootte en ligging.
Er kunnen bijvoorbeeld zijn:
zeer kleine rode of blauwe vaatjes in de huid
iets grotere blauwgroene aderen onder de huid
kronkelende zijtakken
grotere oppervlakkige stamaderen waarin de kleppen onvoldoende functioneren
Welke behandeling mogelijk is, hangt onder andere af van het soort spatader en van de vraag waar de terugstroom van bloed vandaan komt.
Kleine rode, paarse of blauwe vaatjes op de benen behoren tot de kleine oppervlakkige vaatjes. Ze geven meestal geen klachten en behandeling is vaak vooral cosmetisch.
Het is wel mogelijk dat kleine zichtbare vaatjes samengaan met grotere, dieper gelegen spataderen. Als u daarnaast klachten heeft of als er aanwijzingen zijn voor een onderliggend veneus probleem, kan verder onderzoek nodig zijn.
Mogelijke klachten zijn:
een zwaar of vermoeid gevoel in de benen
pijn of een gespannen gevoel
jeuk
nachtelijke krampen
rusteloze benen
zwelling rond de enkels of onderbenen
zichtbare of voelbare kronkelende aderen
De klachten kunnen in de loop van de dag toenemen, vooral wanneer u lang staat of zit.
Niet iedereen met zichtbare spataderen heeft klachten. Andersom kunnen problemen met de veneuze bloedafvoer aanwezig zijn terwijl aan de buitenkant maar weinig te zien is.
Wanneer de druk in de aderen langere tijd verhoogd blijft, kan vocht vanuit de bloedvaten in het omliggende weefsel terechtkomen.
Hierdoor kunnen onder andere ontstaan:
vocht in het onderbeen
bruine of andere verkleuringen
jeukend of schilferend eczeem
verharding van huid en onderhuids weefsel
een slecht genezende wond, oftewel een open been
Deze veranderingen zijn een reden om de veneuze bloedsomloop te laten beoordelen.
Meestal spelen meerdere factoren een rol.
Een belangrijke oorzaak is dat de kleppen in de oppervlakkige aderen onvoldoende sluiten. Hierdoor stroomt bloed terug naar beneden en neemt de druk in de ader toe.
De aanleg om spataderen te krijgen kan erfelijk zijn. Ook leeftijd speelt een rol: spataderen komen vaker voor naarmate mensen ouder worden.
Factoren die samenhangen met een grotere kans op spataderen zijn onder andere:
erfelijke aanleg
hogere leeftijd
zwangerschap
hormonale factoren
langdurig staan
weinig bewegen
overgewicht
een eerder doorgemaakt trombosebeen
Dit betekent niet dat iedereen met één of meer van deze factoren spataderen krijgt.
Tijdens een zwangerschap kunnen hormonen ervoor zorgen dat bloedvaten gemakkelijker uitzetten. Daarnaast wordt de druk in de aderen van de benen groter naarmate de zwangerschap vordert.
Daardoor kunnen nieuwe spataderen ontstaan of bestaande spataderen duidelijker worden.
Een deel van de spataderen kan na de zwangerschap weer minder opvallend worden. Daarom wordt een niet-dringende ingreep tijdens de zwangerschap meestal niet als eerste stap gekozen.
Bij klachten kan compressie soms helpen. Bespreek met uw arts wat in uw situatie geschikt is.
Bij een trombosebeen kan een bloedstolsel de diepere aderen en de kleppen daarin beschadigen.
Hierdoor kan de afvoer van bloed uit het been blijvend veranderen. Er kan dan opnieuw verhoogde druk in het veneuze systeem ontstaan en dit kan bijdragen aan spataderen en andere veneuze klachten.
Een oppervlakkige aderontsteking ontstaat regelmatig in een spatader.
De ader kan dan plotseling pijnlijk, warm en hard worden. Soms is een harde streng onder de huid voelbaar.
Laat dit beoordelen, omdat een oppervlakkige trombose soms uitgebreider kan zijn dan aan de buitenkant zichtbaar is.
.De fleboloog bespreekt eerst uw klachten en onderzoekt uw benen.
Vertel bijvoorbeeld:
hoelang u spataderen heeft
waar u pijn, vermoeidheid of een zwaar gevoel ervaart
of uw enkels of onderbenen dik worden
of u jeuk, eczeem of andere huidveranderingen heeft
of u eerder een open been heeft gehad
of u eerder trombose of een aderontsteking heeft gehad
of spataderen in uw familie voorkomen
welke behandelingen u eerder heeft gehad
welke medicijnen u gebruikt
Daarna kijkt de specialist naar de zichtbare aderen, huidveranderingen en eventuele zwelling.
Een belangrijk onderzoek bij spataderen is het duplexonderzoek.
Dit is een echo-onderzoek van de bloedvaten. Het onderzoek is niet-invasief: er worden geen instrumenten in het lichaam ingebracht.
Met duplexonderzoek kan de specialist onder andere beoordelen:
welke aderen verwijd zijn
hoe het bloed door de aderen stroomt
of bloed terugstroomt doordat kleppen niet goed sluiten
waar de oorzaak van zichtbare spataderen ligt
hoe de diepe aderen functioneren
Duplexonderzoek geldt als de standaard voor het in kaart brengen van veneuze insufficiëntie.
Omdat de zichtbare spatader niet altijd de plaats is waar het probleem begint.
Een zichtbare zijtak kan bijvoorbeeld worden gevoed door een grotere stamader die dieper in het been ligt en waarvan de kleppen niet goed sluiten.
Met duplexonderzoek kan de fleboloog bepalen welke ader het probleem veroorzaakt. Dat is belangrijk voor het kiezen van de juiste behandeling.
In veel gevallen zijn het gesprek, lichamelijk onderzoek en duplexonderzoek voldoende.
Bij bijzondere klachten of aanwijzingen voor andere vaatproblemen kan aanvullend onderzoek nodig zijn. De specialist bespreekt dit met u.
Spataderen zelf zijn meestal geen spoedgeval.
Bel wel direct uw huisarts of de huisartsen-spoedpost wanneer een been plotseling dik, warm en pijnlijk wordt. Dit kan passen bij een trombosebeen.
Krijgt u plotseling ernstige benauwdheid, bewustzijnsverlies of een andere levensbedreigende situatie? Bel 112.
Heeft u een pijnlijke, warme en harde ader die plotseling is ontstaan? Laat deze beoordelen. Dit kan passen bij een oppervlakkige aderontsteking.
Niet iedere spatader hoeft behandeld te worden.
Als u geen klachten heeft en er geen medische reden voor behandeling is, kan afwachten passend zijn. Heeft u wel klachten of huidveranderingen, dan kan behandeling zinvol zijn.
Welke behandeling geschikt is, hangt onder andere af van:
uw klachten
de grootte en ligging van de spataderen
de uitslag van het duplexonderzoek
de werking van de oppervlakkige en diepe aderen
eerdere behandelingen
uw gezondheid en persoonlijke voorkeur
Bij een behandeling kan één techniek worden gebruikt, maar soms is een combinatie van behandelingen nodig.
Bij een lekkende grotere stamader kan de ader van binnenuit worden gesloten met warmte.
Dit heet een endoveneuze thermische ablatie.
Centrum Oosterwal biedt onder andere:
endoveneuze laserbehandeling (EVLA/EVLT);
radiofrequente behandeling (RFA).
De energie van de laser beschadigt de binnenbekleding van de aderwand dusdanig dat de ader krimpt en het bloedvat wordt afgesloten. Het lichaam zal de ader zelf opruimen.
De behandeling wordt onder lokale verdoving uitgevoerd. Na het aanprikken van de spatader, wordt een katheter opgevoerd tot aan het punt waar de spatader verbonden is met het diepe adersysteem. Vervolgens wordt de katheter geleidelijk teruggetrokken en de ader dichtgesmolten. Nadat de katheter is verwijderd wordt het wondje verzorgd met een pleister of onderhuidse hechting.
Vervolgens wordt een elastische kous aangebracht die men gedurende 24 uur dient te dragen.
Bekijk hier een filmje over de behandeling.
Dit is ook een endoveneuze behandeling, hetgeen inhoudt dat de spatader van binnenuit wordt dichtgebrand door middel van hoogfrequente (RF) stroom.
De energie beschadigt de binnenbekleding van de aderwand dusdanig dat de ader krimpt en het bloedvat wordt afgesloten. Het lichaam zal de ader zelf opruimen. De behandeling wordt onder lokale verdoving uitgevoerd. De RF VenClose behandeling maakt gebruikt van hoogfrequente stroom. Na het aanprikken van de spatader, wordt een katheter opgevoerd tot aan het punt waar de spatader verbonden is met het diepe adersysteem. Vervolgens wordt de katheter geleidelijk teruggetrokken en de ader dichtgesmolten. Nadat de katheter is verwijderd wordt het wondje verzorgd met een pleister of onderhuidse hechting.
Vervolgens wordt een elastische kous aangebracht die men 24 uur dient te dragen.
Bekijk hier een fimpje over de behandeling.
Bij sclerotherapie wordt een vloeistof in de spatader gespoten.
De vloeistof veroorzaakt een reactie van de vaatwand waardoor de ader sluit. Het lichaam ruimt de gesloten ader daarna geleidelijk op.
Deze behandeling kan worden gebruikt voor kleinere spataderen en bepaalde zijtakken.
Bij foamsclerotherapie wordt het geneesmiddel in schuimvorm in de ader gebracht.
Met echo wordt gecontroleerd waar de ader loopt en waar het schuim wordt ingebracht.
Foamsclerotherapie kan onder andere worden gebruikt wanneer een ader door zijn vorm of ligging minder geschikt is voor een endoveneuze warmtebehandeling en bij bepaalde teruggekeerde spataderen. De herziene richtlijn noemt foamsclerotherapie en ambulante flebectomie als mogelijkheden bij kronkelige aderen of recidiefspataderen die niet geschikt zijn voor thermische ablatie
Bij een ambulante flebectomie worden zichtbare of voelbare zijtakspataderen via zeer kleine openingen in de huid verwijderd.
De behandeling gebeurt onder plaatselijke verdoving.
Deze methode wordt vaak de Müller-methode genoemd. Zij kan zelfstandig of in combinatie met een andere spataderbehandeling worden gebruikt.
Bij een crossectomie wordt de spatader in de lies of knieholte afgebonden en zo mogelijk over een lengte van enkele centimeters verwijderd, waardoor het bloed in de ader niet meer kan terugstromen.
Voor de operatie wordt de inmonding van de spatader in het diepe adersysteem afgetekend met behulp van echo-onderzoek en wordt u lokaal verdoofd. De wond wordt onderhuids gesloten met oplosbare hechtingen en afgedekt met een gaas en pleister.
Vervolgens krijgt u een elastische kous of een drukverband aangelegd die u doorgaans zeven tot tien dagen dag én nacht dient te dragen.
Een perforantectomie wordt uitgevoerd als de kleppen tussen een oppervlakkige en een diepe ader, de zogeheten perforans, lekken.
Veel voorkomende plekken zijn aan de binnenzijde van het bovenbeen, ter hoogte van of net onder de knie of op het bovenbeen. Daarnaast komt het ook voor op de kuit, in de knieholte en aan de achterzijde van het bovenbeen.
Voor de operatie wordt het operatiegebied afgetekend met behulp van echo-onderzoek. Na lokale verdoving wordt een sneetje in de huid gemaakt en de perforans vrijgelegd, afgebonden en doorgesneden. De wond wordt onderhuids gesloten met oplosbare hechtingen en verzorgd met een gaas en pleister.
Vervolgens krijgt u een elastische kous en/of een drukverband. Dit dient u doorgaans zeven tot tien dagen te dragen.
Spataderen kunnen ook operatief worden behandeld.
Klassiek strippen en andere operatieve technieken worden tegenwoordig minder vaak als eerste keuze gebruikt bij een lekkende stamader, omdat endoveneuze warmtebehandelingen meestal minder belastend zijn.
Een operatie kan in bijzondere situaties nog wel passend zijn.
De fleboloog bespreekt na het duplexonderzoek welke techniek in uw situatie de voorkeur heeft.
Een therapeutische elastische kous geeft van buitenaf druk op het been.
Een kous kan helpen bij:
zware of vermoeide benen
vocht in het been
bepaalde huidklachten
situaties waarin een ingreep niet nodig, niet gewenst of niet geschikt is
De kous verwijdert de spatader zelf niet.
Voor therapeutische elastische kousen werkt Centrum Oosterwal samen met TEKteam.
Welke kous en welke druk passend zijn, wordt op medisch advies bepaald.
Zeer kleine rode of blauwe vaatjes kunnen anders worden behandeld dan grotere spataderen.
Sclerotherapie kan een mogelijkheid zijn.
Blijf bewegen.
Wandelen, fietsen en andere bewegingen waarbij u de kuitspieren gebruikt helpen het bloed vanuit de benen terug naar boven te bewegen.
Voorkom lang stilzitten of stilstaan.
Probeer regelmatig van houding te veranderen. Loop tussendoor een stukje of beweeg uw voeten en enkels.
Train uw kuitspieren.
Ga bijvoorbeeld afwisselend op uw tenen en hielen staan. Uw kuitspieren werken als een pomp en ondersteunen de afvoer van bloed uit de benen.
Heeft u een zittend beroep?
Sta regelmatig op en beweeg tussendoor.
Heeft u een beroep waarbij u veel stilstaat?
Probeer waar mogelijk tussendoor te lopen of uw kuitspieren te bewegen. Bij klachten kan een therapeutische elastische kous soms helpen.
Heeft u overgewicht?
Een gezond gewicht vermindert de belasting van de benen en past binnen een gezonde leefstijl. Spataderen verdwijnen echter niet automatisch door afvallen.
De nazorg verschilt per behandeling.
U krijgt daarom na uw behandeling specifieke instructies over bijvoorbeeld:
bewegen
douchen
sporten
autorijden
het dragen van een kous of verband
wondverzorging
controle
Volg hiervoor altijd de instructies die bij uw eigen behandeling horen.
Neem na een spataderbehandeling dezelfde dag contact op wanneer uw been duidelijk dik en pijnlijk wordt en rood of donkerder verkleurt. Dit kan passen bij trombose.
Krijgt u plotseling pijn bij het ademen of ernstige benauwdheid? Zoek direct medische hulp.
Heeft u na een behandeling bij Centrum Oosterwal een medisch probleem dat met de behandeling kan samenhangen? Gebruik dan de complicatieroute die u bij uw behandeling heeft ontvangen. Het algemene nummer van Centrum Oosterwal is 072 515 77 44.
Spataderen zijn meestal niet gevaarlijk.
Bij langdurige veneuze problemen kunnen wel klachten en complicaties ontstaan, zoals:
vocht in het been;
eczeem en huidverkleuring;
een oppervlakkige aderontsteking;
een open been.
Daarom is beoordeling verstandig wanneer u duidelijke klachten of huidveranderingen heeft.
Nee.
Heeft u geen klachten en zijn er geen medische redenen om te behandelen, dan is een behandeling meestal niet noodzakelijk.
Bij klachten, huidveranderingen of andere complicaties kan behandeling wel zinvol zijn.
Spataderen die eenmaal zijn ontstaan verdwijnen meestal niet vanzelf.
Spataderen die tijdens een zwangerschap ontstaan, kunnen na de zwangerschap wel minder opvallend worden.
Ook na een succesvolle behandeling blijft de aanleg voor spataderen bestaan. Daardoor kunnen in de toekomst nieuwe spataderen ontstaan.
Ja.
Een behandelde ader kan gesloten blijven, maar op andere plaatsen kunnen later nieuwe spataderen ontstaan. Ook kunnen sommige behandelde aderen na verloop van tijd opnieuw klachten geven.
Een behandeling neemt dus niet de aanleg voor spataderen weg.
Met duplexonderzoek ziet de fleboloog niet alleen de zichtbare spataderen, maar ook de dieper gelegen aderen en de richting waarin het bloed stroomt.
Zo kan worden vastgesteld welke ader de klachten veroorzaakt en welke behandeling het meest passend is. Duplexonderzoek is de standaard voor het in kaart brengen van veneuze insufficiëntie.
Nee.
Bij een lekkende stamader heeft een endoveneuze warmtebehandeling, zoals laser of radiofrequente ablatie, volgens de actuele richtlijn de voorkeur boven klassiek strippen.
Maar niet iedere spatader is een stamader. Bij andere spataderen kunnen bijvoorbeeld sclerotherapie, foamsclerotherapie of de Müller-methode beter passen.
De uitslag van het duplexonderzoek bepaalt mede welke behandeling geschikt is.
Dat kan.
Voor kleine oppervlakkige spataderen kan bijvoorbeeld sclerotherapie worden gebruikt. Zeer kleine rode vaatjes kunnen in bepaalde situaties met een vaatlaser worden behandeld.
Wanneer behandeling alleen om cosmetische redenen wordt uitgevoerd, kunnen andere vergoedingsvoorwaarden gelden.
Niet altijd.
Erfelijke aanleg, leeftijd en hormonen kunt u niet veranderen. Voldoende bewegen en langdurig stilzitten of stilstaan beperken kan wel helpen om de veneuze bloedafvoer te ondersteunen.
Deze maatregelen kunnen klachten verminderen, maar geven geen garantie dat er geen spataderen ontstaan.
Meestal wel.
Bewegen is juist belangrijk omdat de kuitspieren helpen het bloed vanuit de benen terug naar het hart te pompen.
Na een spataderbehandeling kunnen tijdelijk andere adviezen gelden. Volg dan de instructies die u na uw behandeling heeft gekregen.
Tijdens de zwangerschap kunnen spataderen ontstaan of erger worden.
Omdat spataderen na de zwangerschap nog kunnen veranderen, wordt een niet-dringende ingreep meestal uitgesteld. Bij klachten kan een therapeutische elastische kous soms helpen.
Krijgt u tijdens de zwangerschap plotseling een dik, warm en pijnlijk been? Neem dan direct contact op met uw huisarts of huisartsen-spoedpost.
Dat hangt af van de behandeling.
De duur en het soort compressie verschillen per techniek en per patiënt. Gebruik daarom niet één algemeen draagadvies voor alle spataderbehandelingen.
Uw behandelaar vertelt u of u een kous of verband nodig heeft en hoelang u deze moet dragen.
Dat is niet altijd mogelijk.
Tijdens het eerste bezoek worden uw klachten besproken en wordt bepaald welk onderzoek nodig is. Vaak is duplexonderzoek belangrijk om vast te stellen waar de veneuze afwijking zit.
Daarna bespreekt de fleboloog welke behandeling geschikt is. Sommige behandelingen kunnen mogelijk tijdens hetzelfde bezoek plaatsvinden, terwijl voor andere behandelingen een aparte afspraak nodig is.
Voor vergoeding van medisch-specialistische zorg bij Centrum Oosterwal heeft u een geldige verwijzing nodig. Meestal krijgt u deze van uw huisarts.
Of een spataderbehandeling wordt vergoed, hangt onder andere af van de medische indicatie, uw zorgverzekering en uw eigen risico. Een verwijzing betekent daarom niet automatisch dat iedere behandeling volledig wordt vergoed
Heeft uw huisarts of medisch specialist uw verwijzing via ZorgDomein of Zorgring verstuurd? Bel dan zelf met Centrum Oosterwal via
telefoonnummer 072 515 77 44 om een afspraak te maken.
U hoeft niet te wachten totdat Centrum Oosterwal contact met u opneemt.
Accepteer cookies om video's te bekijken op deze website
